Vragen en antwoorden over vrijwilligerswerk

1. Wanneer ben je een vrijwilliger?

Je bent vrijwilliger als:

  • jij je inzet voor een organisatie (welke organisaties? zie vraag 3),
  • en je er geen geld mee verdient,
  • en niemand je verplicht dat te doen.

Je bent dus geen vrijwilliger als je enkel iets doet voor jezelf, je familie of vrienden en ook niet als je voor het werk betaald wordt. Je kan als vrijwilliger geen loon ontvangen maar wel vergoed worden voor je kosten.

2. Mag iedereen vrijwilliger zijn?

Iedereen vanaf 16 jaar (of het jaar waarin je 16 wordt) mag zijn beste beentje voorzetten voor iets dat hij/zij de moeite vindt.
Pas op: Bepaalde mensen (indien werkloos, bruggepensioneerd, leefloon via het OCMW of uitkering van de mutualiteit) moeten eerst een aantal zaken in orde brengen voor ze vrijwilliger mogen zijn. Als je dat niet doet, loop je het risico (een deel van) je uitkering te verliezen.

3. Mag je overal vrijwilliger zijn?

Neen, dat mag niet overal. Dat kan enkel in bepaalde organisaties:

  • een vzw;
  • een feitelijke vereniging (die deel uitmaakt van een koepelorganisatie of federatie zoals bijvoorbeeld Davidsfonds, Willemsfonds, ERCHoeilaart, ... of los van een koepel of federatie zoals bijvoorbeeld buurtcomités, ...)
  • een vereniging van openbaar nut (bijvoorbeeld het Rode Kruis);
  • een publieke organisatie (de gemeente, de politie, het OCMW, een school, een adviesraad, …).

Je mag geen vrijwilliger zijn in een organisatie die enkel uit is op het maken van winst, bijvoorbeeld in een bedrijf. Bepaalde goederen verkopen om geld in te zamelen voor een goed doel of om de organisatie zelf te laten draaien, mag natuurlijk wel.

4. Kan je in meer dan één organisatie vrijwilliger zijn?

Je mag vrijwilliger zijn in zoveel organisaties als je zelf wilt, zolang het voor jou lukt om alles te combineren.

5. Mag ik als werkloze of bruggepensioneerde vrijwilliger zijn?

Ja, dat mag. Je moet dit wel melden bij de RVA. Dat wil zeggen dat je formulier C45B invult en afgeeft via de vakbond of de hulpkas. Je mag meteen na je melding starten als vrijwilliger. De RVA heeft 12 dagen de tijd om op jouw melding te reageren. Hoor je niets of krijg je een goedkeuring dan kan je gewoon verder doen. De RVA kan je vrijwilligerswerk weigeren of beperken. In dit geval moet je meteen stoppen of je taken aanpassen.

Het kan ook dat je organisatie een ‘algemene toelating’ heeft van de RVA. Misschien moet je dan zelf geen melding meer doen. Vraag dit zeker eens na in de organisatie waar je vrijwilligerswerk doet.

6. Mag ik vrijwilliger zijn als ik een leefloon van het OCMW krijg?

Ja, dat mag. Je moet dit wel laten weten aan je dossierbeheerder bij het OCMW. Die moet weten dat je ergens als vrijwilliger actief bent. Je dossierbeheerder moet akkoord gaan met je vrijwillige inzet. Anders loop je het risico je leefloon te verliezen.

7. Mag ik vrijwilliger zijn als ik een uitkering krijg van de mutualiteit?

Ja, dat mag. De adviserende geneesheer (van je mutualiteit) moet zijn akkoord geven. Hij/zij zal kijken of het werk dat je als vrijwilliger wil doen, je gezondheid niet (verder) in gevaar brengt.

8. Als ik een fout maak als vrijwilliger, sta ik dan zelf in voor de schade?

Neen, dat hoeft niet. Als je een fout maakt als vrijwilliger, waarbij iemand anders schade heeft, zal je organisatie die schade op zich nemen. Dat is zo in een vzw, een koepelorganisatie/federatie en haar/zijn afdelingen of een publieke organisatie. Let op: Dit is alleen zo voor schade aan anderen ('burgerlijke aansprakelijkheid'), niet altijd voor schade aan jezelf of aan je eigen spullen.

Gewone feitelijke verenigingen, los van een koepel, kunnen bij de provincie een gratis verzekering afsluiten voor hun vrijwilligers, inclusief rechtsbijstand en een verzekering 'lichamelijke schade' voor de vrijwilliger zelf.

Wanneer je als vrijwilliger voor de gemeente Hoeilaart of voor een gemeentelijke adviesraad werkt, voorziet de gemeente naast 'burgelijke aansprakelijkheid', ook dekking voor rechtsbijstand en 'lichamelijke schade' (zie ook vraag 10).

9. Neemt mijn organisatie bij elke fout die ik maak de schade op zich?

Neen, in sommige gevallen kan het zijn dat je toch zelf de schade moet terugbetalen:

  • je maakt telkens dezelfde fout, ook al werd je daar al vaker op gewezen;
  • je maakt een zware fout;
  • je pleegt bedrog of je maakt met opzet een fout.

Wanneer er discussie ontstaat over wie de schade moet betalen, dan is het enkel een rechter die beslist. Niet jij, niet je organisatie maar een rechter zal bepalen wie de schade moet terugbetalen.

10. Ben ik als vrijwilliger voor alles verzekerd?

Neen, je organisatie moet je niet voor alles verzekeren. Je organisatie is niet verplicht om een verzekering te nemen voor als jijzelf een ongeval krijgt of een arm breekt als je valt. Als je een fout maakt en daardoor iets of iemand schade toebrengt, neemt de verzekering van je organisatie dit zeker op zich (burgerlijke aansprakelijkheid).

Wanneer je als vrijwilliger voor de gemeente Hoeilaart of voor een gemeentelijke adviesraad werkt, voorziet de gemeente een verzekering ‘burgerlijke aansprakelijkheid van de organisatie en de vrijwilliger’ met onder andere rechtsbijstand, en een verzekering ‘lichamelijke schade’ voor de vrijwilliger.

11. Moet ik belasting betalen op de vergoeding die ik als vrijwilliger krijg?

Neen, een vergoeding voor je vrijwilligerswerk is geen loon. Het is een terugbetaling van je kosten. Let op: Ga je over het maximumbedrag of lever je geen bewijs voor je gemaakte kosten, dan wordt de vergoeding als loon aanzien. Dan moet je wel belastingen betalen.

In 2017 mag een vrijwilliger op dagbasis een fortaitaire vergoeding van maximaal 33,36 euro ontvangen en op jaarbasis niet boven de 1334,55 euro gaan.

12. Kan ik mijn uitkering verliezen als ik een vergoeding krijg?

Neen, een vergoeding voor je vrijwilligerswerk is geen loon. Het is een terugbetaling van je kosten. Als jij je altijd aan de regels houdt, kan je nooit iets van je uitkering verliezen. Dat betekent dus dat je:

  •  niet over de maximumbedragen van een vaste vergoeding gaat;
  • niet voor meer dan 2000 km vervoerskosten terugkrijgt als je al een vaste vergoeding krijgt;
  • een bewijs levert van je kosten aan je organisatie, als je dat bedrag terugkrijgt;
  • van de RVA, je dossierbeheerder van het OCMW of je adviserend geneesheer van de mutualiteit vrijwilliger mag zijn.

Wie zich niet aan de regels houdt, kan toch (een stuk van) zijn uitkering verliezen.

Contact en openingsuren

Personeelsdienst
Jan van Ruusbroecpark
1560 Hoeilaart
Telefoon: 
02 658 28 47
E-mailadres: 
personeelsdienst [at] hoeilaart.be
Huidige openingsuren
Vandaag gesloten
Morgen open van 8:15 tot 12:00
Op donderdag tussen 16 en 19.30 uur kan je op deze dienst ook terecht op afspraak.

Alle openingsuren